İlişkilerde denge, çoğu zaman iki kişinin birbirini sevmesiyle kendiliğinden oluşacak sanılır. Oysa sevgi önemli olsa da tek başına yeterli değildir. Bir ilişkide denge kurmak için kişinin kendine yer açması, ihtiyaçlarını duyması, sınırlarını tanıması ve öz değerini ilişki içinde kaybetmemesi gerekir. Kendinizi sürekli geri çekiyor, hep uyum sağlıyor, kırılmamak için susuyor ya da karşı tarafı memnun etmek için kendi ihtiyaçlarınızı erteliyorsanız, ilişki zamanla yorucu hale gelebilir.

Kendinize yer açmak bencillik değildir. İlişkide varlığınızı, sesinizi ve duygularınızı korumaktır. İlişkilerde denge, “ben” ve “biz” alanının sağlıklı biçimde yan yana durabilmesiyle oluşur. Sadece “biz” için kendini silen kişi bir süre sonra kırgınlık, öfke ya da içsel yorgunluk yaşayabilir.

İlişkilerde denge neden kendinize yer açmakla başlar?

Bir ilişkide kendine yer açamayan kişi, çoğu zaman kendi duygularını ikinci plana atar. “Sorun çıkmasın”, “beni yanlış anlamasın”, “kırılmasın”, “beni terk etmesin” gibi düşünceler kişinin kendi ihtiyacını bastırmasına neden olabilir. Başlangıçta bu fedakârlık gibi görünür, fakat uzun vadede içsel dengesizlik yaratır.

İlişkilerde denge için kişinin kendi iç sesini duyması gerekir. Bu ses bazen dinlenmek ister, bazen hayır demek ister, bazen açıklık ister, bazen de yalnız kalmak ister. Bu ihtiyaçları sürekli bastırmak, ilişkide görünmez hale gelmek anlamına gelir. Sağlıklı ilişki, iki kişinin de var olabildiği bir alandır.

Sınır koymak ilişkiyi soğutur mu?

Sınır koyma çoğu kişi için zorlayıcıdır çünkü yanlış anlaşılmaktan korkulur. Fakat sınır koymak sevginin karşıtı değildir. Tam tersine, ilişkiyi daha dürüst ve sürdürülebilir hale getirebilir. Çünkü kişi istemediği şeye evet dediğinde, içeride birikim oluşur. Bu birikim zamanla pasif öfke, kırgınlık ya da uzaklaşma şeklinde ortaya çıkabilir.

İlişkilerde denge, her şeyi kabul etmekle değil, neyin size iyi gelip neyin gelmediğini fark etmekle kurulur. Sınır koymak karşı tarafı cezalandırmak değil, kendi iç alanınızı korumaktır. Bunu yumuşak ama net bir dille ifade etmek, ilişkinin kalitesini artırabilir.

Kendinize yer açamadığınızı gösteren işaretler

Sürekli karşı tarafın ruh haline göre şekillenmek

Karşınızdaki kişinin keyfi, sessizliği ya da tepkisi sizin bütün gününüzü belirliyorsa, içsel merkez dışarıya kaymış olabilir. Bu durum ilişkilerde dengeyi zayıflatır.

Hayır dediğinizde suçluluk hissetmek

Hayır demek, ilişkinin bitmesi anlamına gelmez. Ancak öz değer zayıfladığında kişi hayır dediği için sevilmeyeceğini düşünebilir. Bu düşünce sınır koymayı zorlaştırır.

Kendi ihtiyaçlarınızı fark edememek

Uzun süre başkalarını önceliklendiren kişiler zamanla ne istediklerini bile duymakta zorlanabilir. Bu yüzden duygusal farkındalık ilişkilerde çok önemlidir.

İlişkilerde denge için küçük ama güçlü adımlar

İlk adım, kendinize gün içinde küçük sorular sormaktır: “Ben şu an ne hissediyorum?”, “Bunu gerçekten istiyor muyum?”, “Bu ilişki içinde kendimi rahatça ifade edebiliyor muyum?” Bu sorular, kişinin kendi iç alanıyla yeniden temas kurmasını sağlar.

İkinci adım, duyguları suçlama diliyle değil ihtiyaç diliyle ifade etmektir. “Sen hep böylesin” yerine “Ben bu durumda kendimi geri planda hissediyorum” demek daha yapıcı bir kapı açabilir. İlişkilerde denge, duyguyu bastırmadan ama karşı tarafı ezmeden konuşabilme becerisiyle güçlenir.

Seda Soysal yaklaşımında ilişki dinamikleri, öz değer ve sınır koyma birlikte ele alınır. Çünkü kendinize yer açmadan gerçek yakınlık kurmak zordur. Yakınlık, kendini silmek değil; kendi halinle de kabul görebileceğin bir alan kurmaktır.